Wina musujące metoda tradycyjna

Winami powstałymi dzięki tej metodzie są głownie szampan, cava i crémant. Cały proces powstawania win przy użyciu metody tradycyjnej już jest na stronie, dlatego od razu przejdźmy do opisu konkretnych przedstawicieli stylu.

Szampan/Champagne

Szampan to napewno najpopularniejsze wino musujące. Nazwa ta zastrzeżona jest dla win pochodzących jedynie z chłodnego, francuskiego regionu Szampanii. Wina tam produkuje się przede wszystkim z dwóch szczepów czerwonych: pinot noir i meunier oraz jednego białego – chardonnay. To właśnie metoda produkcji, czyni je wyjątkowym.

Region

Szampania jest najbadziej na północ wysuniętym regionem we Francji. Klimat tutaj jest chłodny. Dodatkowo gleby z zawartością kredy sprawiają, że warunki w nim panujące są idealne dla powstawania spokojnych win bazowych, wykorzystywanych do produkcji szampanów. Mają bowiem średnie ciało i niski alkohol, ale wysoką kwasowość. W granicach apelacji Szampanii mieści się 5 regionów produkcji, z czego 3 najważniejsze znajdują się wokół miast Épernay i Reims, będącymi centrum produkcyjnym regionu. Są to: Montagne De Reims, Vallée De La Marne i Côte Des Blancs.

Szampania, wzgórza

Regulacje

Wariacje pogodowe utrudniają uprawę i sprawiają, że wina różnią się znacznie z roku na rok. Dlatego większość szampanów to mieszanki win z różnych parceli i roczników. Na etykiecie nie spotkacie wtedy terminu non-vintage, ale po prostu samą nazwę wina. Tylko w najlepszych latach, porcja wina z jednego zbioru, może zostać użyta do produkcji szampana vintage. Oznacza to, że zawiera on wina tylko z tego konkretnego roku. Są one jednak bardzo rzadkie, a co za tym idzie sporo droższe. Na etykiecie zobaczycie najczęściej termin vintage i rok. Skomplikowana metoda produkcji sprawia, że szampany nigdy nie należą do najtańszych. Cena często zależy też od czasu, jaki wino spędza dojrzewając nad osadem. Szampany non-vintage muszą dojrzewać 15 miesięcy, z czego 12 nad osadem. Szampany typu vintage – minimum 36 miesięcy, ale nie ma dodatkowo wyszczególnionego czasu dojrzewania „sur lie„. Większość winiarzy lubi jeszcze ten normowany czas wydłużać. Inne pojęcia przydatne podczas zakupów to:

Blanc de Blanc – „białe z białych” – to szampan powstający przy użyciu tylko białego szczepu, czyli chardonnay.

Blanc de Noir – „białe z czarnych” – analogicznie, to szampan powstający przy użyciu tylko ciemnych gron.

Szampana można wyprodukować z różnym poziomem słodyczy.

Szampan, Champagne Moet & Chandon

Profil aromatyczny

Wina te różnią się pod względem jakości i stylu. Dlatego rozpatrując profil aromatyczny, podzielimy je według kompleksowości, czyli

– Szampany non-vintage

  • lżejsze ciało, więcej świeżych, owocowych aromatów – cytrusy, zielone jabłko
  • odrobina autolitycznego charakteru – biszkopt, tost

Szampan vintage – pełniejsze ciało, koncentracja

  • owoce – zielone jabłko, cytryna, limonka
  • przykryte aromatami z autolizy – herbatniki, chleb, brioszka, tosty
  •  kompleksowość z dojrzewania w butelce – orzechy, miód, odzwierzęce

Szampany różowe – subtelne aromaty owoców czerwonych – truskawki, maliny, plus autoliza

Historia Dom Pérignon

Choć narodziny szampana są dziełem przypadku, to już jego rozwój i doskonalenie nim nie są. Zakony cystersów i benedyktynów miały ogromny wpływ na rozwój współczesnych technik i ulepszanie technologii produkcji, w większość stosowanych po dzień dzisiejszy. Jeden mnich, zapewne każdemu znany chociaż ze słyszenia, Dom Pierre Pérignon, wykazał się na tym polu prawdziwą pasją i innowacyjnością, przez co jego imię do dziś jest synonimem legendy.

„Chodźcie prędko, ja piję gwiazdy!” 

To słowa które miał wygłosić podczas pierwszej konsumpcji odkrytego przez siebie napoju. Nie wynalazł on Szampana, nie mniej jednak jego wpływ na rozwój i kształt winiarstwa był nieoceniony. Dał on początki łączeniu win z różnych szczepów winogron, przez co tworzono nowe smaki win. Był również odpowiedzialny za stworzenie pierwszych białych win z czarnych winogron i przykładanie większej wagi to zbierania gron w odpowiednim momencie. Wiązało się to z wyższą koncentracją cukrów w gronach, a co za tym idzie smaczniejszym winem (generalnie). Zapoczątkował też używanie korków, a dokładnie wtedy drewna wetkniętego w szyjkę butelki. Słynna marka szampana – Dom Pérignon jest nazwana na jego cześć.

Szampan- Dom Perignon

Crémant

Nazwa ta określa kilka francuskich apelacji na terenie całego kraju, które produkują wina musujące, również używając metody tradycyjnej, ale nie mogące używać nazwy szampan. Najważniejsze z nich to Crémant d’Alsace produkowany na terenie Alzacji, Crémant de Bourgogne z Burgundii i Crémant de Loire z Doliny Loary. Ogólnie rzecz ujmując winogrona wykorzystywane do ich produkcji będą takie same, jak główne, mało-aromatyczne, białe szczepy w tych regionach. Przykładowo riesling, chenin blanc, pinot blanc. Wina te są uznawane za mniej ekskluzywne niż szampany. Minimalny okres dojrzewania nad osadem w ich przypadku to 9 miesięcy.

Cava

To hiszpańska nazwa, określająca wina musujące produkowane metodą tradycyjną. Apelacji Cava DO może być używana przez kilka różnych regionów na terenie całego kraju. Jednak większość win i główne skupisko produkcji jest w Katalonii, w regionie Penedès, wokół miasta Sant Sadurni d’Anoia. Stąd pochodzi aż 95% całej krajowej produkcji. Używa się tu lokalnych szczepów winogron, białe: xarel-lo, macabeo i parellada, ciemne: garnacha, monastrell. Cava to najczęściej wytrawne wino, ze średnią kwasowością i niezbyt wyczuwalnym drożdżowym charakterem. Ta niższa niż w przypadku szampana kwasowość sprawia, że wina są bardzo lekkie i przyjemne do picia. Natomiast prawny czas dojrzewania to 9 miesięcy, ale istnieją też producenci, którzy znacznie go wydłużają. Najpopularniejsi to Codorníu i Freixenet.

Szampan, Cava, wino musujące