Retsina – Greckie Wino z Żywicą. Skąd ten Smak i Czy Da się Je Polubić

Krótko: retsina to greckie białe wino, do którego w czasie fermentacji dodaje się żywicę sosny alepskiej. Stąd jej balsamiczny, żywiczny aromat, którego nie ma żadne inne wino. Jest wytrawna, lekka i najlepiej smakuje mocno schłodzona, z prostym, tłustym jedzeniem. Ma opinię wina okropnego, ale to opinia zbudowana na beczkowym winie sprzed półwiecza.

Mało które wino budzi tak skrajne reakcje. Jedni pamiętają je z greckich wakacji jako coś, co pachniało lakierem do drewna, inni piją je od lat z fetą i nie wyobrażają sobie sierpnia bez butelki. Prawda jest taka, że oba obozy piły zupełnie różne wina.

Czym Właściwie Jest Retsina

To białe wino, do którego moszczu dodaje się kawałki żywicy sosny alepskiej (Pinus halepensis). Żywica pracuje razem z winem przez całą fermentację, a potem wino się od niej oddziela. W kieliszku zostaje sam aromat.

Kilka rzeczy jest uregulowanych:

Nazwa jest chroniona w całej Unii jako tradycyjna specjalność, więc „retsina” z innego kraju po prostu nie istnieje. To samo dotyczy proporcji: żywicy nie może być więcej niż jeden procent objętości wina, choć w praktyce dobrzy producenci używają jej znacznie mniej.

Skąd w Winie Wzięła się Żywica

Z konieczności. Zanim pojawiły się szczelne beczki i butelki, wino przechowywano w glinianych amforach, które zamykano mieszanką żywicy i gipsu. Żywica uszczelniała naczynie, a przy okazji spowalniała utlenianie — i oddawała winu swój zapach.

Kiedy amfory zastąpiło drewno, aromat mógł zniknąć. Nie zniknął, bo Grecy zdążyli się do niego przyzwyczaić. Tak z konserwanta zrobił się styl, jeden z niewielu w świecie wina, który przetrwał dwa tysiąclecia.

Jak Smakuje Retsina

Pierwsze wrażenie jest zawsze żywiczne: igliwie, kadzidło, czasem coś w rodzaju terpentyny. Pod spodem jest jednak zwykłe, porządne greckie białe — cytryna, zielone jabłko, czasem nuta ziołowa — z wyraźną kwasowością i lekką goryczką w finiszu.

Różnica między butelkami bywa ogromna. Tanie wina lane kiedyś z beczki potrafiły być agresywne i płaskie, bo żywicą maskowano kiepski surowiec. Współczesne retsiny od producentów, którzy traktują je poważnie, są delikatne: żywica jest w nich przyprawą, a nie głównym daniem.

Do Czego Podawać

Retsina jest winem stołowym w najbardziej dosłownym sensie — sama z siebie bywa męcząca, a przy jedzeniu ożywa. Najlepiej wypada tam, gdzie jest tłuszcz, sól i kwas:

• feta, oliwki, tzatziki – klasyka, żywica przecina słoność
• smażone kalmary i sardynki – kwasowość robi to, co cytryna
• fasolada i inne gęste zupy – wino odciąża ciężkie danie
• mięso z grilla, souvlaki – dym lubi się z żywicą
• potrawy z cytryną i oregano – te same nuty, co w kieliszku

Więcej o dopasowaniu win do greckiego stołu pisałam we wpisie o urokach greckiej kuchni. O tym, jak mocno chłodzić które wino, znajdziesz osobny tekst: które wina należy schłodzić.

Czy Da się Ją Polubić

Powiem szczerze: nie każdemu przypadnie do gustu i nie ma w tym nic złego. Ale jeśli twoje jedyne spotkanie z retsiną było przy wakacyjnej karafce sprzed lat, to tak, jakbyś oceniał prosecco po najtańszym musującym z promocji.

Jeśli chcesz dać jej drugą szansę, kieruj się trzema zasadami. Bierz butelkę z ostatniego rocznika, bo to wino pije się młode. Wybierz producenta, który robi też inne wina, a nie tylko retsinę na eksport. I nie pij jej solo — postaw obok talerz z serem, oliwkami i czymś smażonym. W takim towarzystwie potrafi zaskoczyć.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest retsina?

Greckie białe wino, do którego w czasie fermentacji dodaje się żywicę sosny alepskiej. To ona daje mu charakterystyczny, balsamiczny aromat. Nazwa jest chroniona w Unii i zarezerwowana dla win powstających w Grecji.

Z czego robi się retsinę?

Najczęściej ze szczepu savatiano, czasem w towarzystwie roditis albo assyrtiko. Do moszczu trafia kawałek żywicy sosny alepskiej, a po fermentacji wino się od niej oddziela.

Jak smakuje retsina?

Wytrawnie i rześko, z wyraźną nutą żywicy i igliwia, do tego cytryna, zielone jabłko i lekka goryczka w finiszu. Jest lekka, ma zwykle 11–12,5% alkoholu i nie przypomina żadnego innego białego wina.

W jakiej temperaturze podawać retsinę?

Mocno schłodzoną, w 8–10°C. Ciepła robi się ciężka i żywiczna nuta zaczyna dominować nad wszystkim innym.

Czy retsina jest słodka?

Nie, to wino wytrawne. Wrażenie balsamicznej słodyczy bierze się z aromatu żywicy, a nie z cukru.

Do czego pasuje retsina?

Do greckiego stołu: fety, oliwek, tzatzików, smażonych kalmarów i sardynek, fasolady oraz dań z grilla. Świetnie radzi sobie z tłuszczem i kwaśnymi sosami, z którymi inne białe wina sobie nie radzą.

Czy retsina może powstawać poza Grecją?

Pod tą nazwą nie. Retsina ma unijną ochronę jako tradycyjna specjalność i może powstawać wyłącznie w Grecji, z greckich winogron.