Wina z Gruzji – regiony, szczepy i degustowane wina

Krótko: Gruzja ma ponad 500 rdzennych szczepów i dwie tradycyjne metody robienia wina: kvevri w Kachetii, gdzie wino fermentuje ze skórkami około 6 miesięcy, i churi w Imeretii, z krótszym kontaktem i mniejszą ilością skórek. Kachetia daje około 70% gruzińskiego wina, głównie z rkatsiteli i saperavi. Opisuję też cztery wina: Baia’s Wine, Aladasturi Gvantsas Wine i dwa khikhvi.

Gruzini wierzą, że ich kraj jest tym który zapoczątkował produkcję wina i są z tego bardzo dumni. Na dowód tego przedstawiają artefakt sprzed 6000 p.n.e – gliniane naczynie z kiścią winorośli “Khramis Didi Gora”.

Winiarstwo w Gruzji w Pigułce

Poza tym Gruzja to:

• 7 różnych stref klimatycznych
• 49 różnych odmian gleb
• 500 + szczepów winorośli
• 55000 hektarów pod uprawą w 5 regionach
• bardzo młody rynek, pomimo 8000 lat tradycji.
• 2 tradycyjne metody produkcji wina – Kachetia – Kvevri, Imereti – Churi

Kvevri – to gliniane pojemniki, wielkości od 100 do nawet 4000 l. Najczęstsze to takie na około 1000 l. Powstają mniej więcej 2 tygodnie, a sam proces wypalania trwa około 6 dni. Ciężko utrzymać ich higienę. Kontakt wina ze skórkami w kvevri to około 6 miesięcy.

Marani – to piwnica na kvevri. Te często są tam zakopywane w ziemi, aby naturalnie utrzymywały stałą temperaturę.

Wina bursztynowe – powstają poprzez długi kontakt płynu ze skórkami, często też łodygami.

Churi – podobny system do kvevri, jednak różnicą jest krótszy kontakt płynu ze skórkami ( kilka dni, do miesiąca) oraz mniejsza ilość – 30% skórek i łodyg.

Główne regiony winiarskie Gruzji

Kachetia – wschód, około 70% wina z tego kraju pochodzi stąd. Region suchy i gorący, znajdujący się w sąsiedztwie Kaukazu. 

Główne szczepy Kachetii:

Białe:

• Rkatsiteli – najwięcej upraw, przypomina chardonnay i viognier,
• Kakhetian Mtsvane – podobne do sauvignon blanc, ziołowe, z wysoką kwasowością,
• Kisi – powracający szczep, który przez wpływy rosyjskie prawie zupełnie został wypleniony,
• Khikhvi

Czerwone:

• Saperavi – najwięcej upraw w całej Gruzji

Imereti – zachód, chłodniej i wilgotniej. Moderujący efekt Morza Czarnego. Uprawia się tu późno dojrzewające szczepy. Główne z nich to:

Białe:  Tsitska, Tsolikouri, Krakhuna. Czerwone: Otskhanuri Sapere, Aladasturi.

• Zobacz także: Gruzja – pradawna kraina wina

Wina z Gruzji – opisy degustowanych win

Baia’s wine

Region: Imeretia

Szczepy: Tsitska, Tsolikouri, Krakhuna

Alkohol: 12%

To białe wytrawne wino, otrzymywane jest z mieszanki winogron odmian tsitska, tsolikauri, krakhuna. Są to trzy główne białe odmiany z zachodniej Gruzji. Wino było fermentowane w Churi. Ma przejrzysty, jasnożółty kolor ze złotymi refleksami i odrobiną barw jesiennych liść. Wyraźny aromat suszonych owoców (suszonych moreli, jabłek), owoce cytrusowe, morela, pigwa, zielony melon, stłuczone jabłko, do tego średni, mineralny finisz.

• Zobacz także: Baia’s wine – Gruzja 

Wina z Gruzji – Aladasturi, Gvantsas Wine

Region: Imeretia

Szczep: Aladasturi

Aladasturi to imeretyjska czerwona odmiana winogron, która często porównywana jest do pinot noir. W smaku wino jest pełne jagód, czerwonych owoców jak: wiśnia, żurawina, wzbogacone odrobiną przypraw. Bardzo łagodne i pełne młodej energii, ze średnią kwasowością i lekkim ciałem.

Khikhvi Qvevri, Vano Nareklishvili

Region: Kachetia

Szczep: Khikhvi

Alkohol: 13%

Wino w kolorze bursztynowym z terroir Kardenahi – uznawanego za ojczyznę szczepu Khikhvi. Ten biały szczep jest dość wszechstronny i można z niego produkować zarówno wina lekkie i wytrawne, półsłodkie i słodkie, a w tym regionie powstają też wina bardzo mocne. Nierzadko z alkoholem na poziomie 16-17%, co od zawsze przyciągało tu miłośników Porto. Bardzo aromatyczne z nutami dzikich kwiatów, przechodzącymi w aromaty dojrzałych żółtych owoców, moreli i rodzynek. Łagodna kwasowość i taniny wzbogacają wino o lekką słodycz i pikanterię. 

Wina gruzińskie – Khikhvi, RaRe

Region: Kachetia

Szczep: Khikhvi

Alkohol: 12,5%

To wytrawne wino fermentowało w kvevri. Charakteryzuje je dość miękki, aromatyczny i długi posmak. Zrównoważone aromaty suszonych owoców tropikalnych: banan, melon, liczi. W smaku zaś sporo liści i drzewa cedrowego. Wino gastronomiczne – miękkie taniny i średnia kwasowość pozwalają łączyć je z pikantnymi daniami azjatyckimi, czy pleśniowymi serami.

Kisi, Dakishvili Winery

Region: Kachetia

Szczep: Kisi

Alkohol: 13,5% 

Wino od jednego ze słynnych winiarzy z Gruzji – Giorgi Dakishwili przedstawia wino ze szczepu Kisi, produkowane w qvevri. Szczep ten jak już wspomniałam został prawie całkowicie wypleniony i zastąpiony najczęściej uprawianym białym – rkatsiteli. Przyczyniła się do tego rosyjska preferencja dla tego szczepu, ale także upadek winiarstwa gruzińskiego po rozpadzie związku radzieckiego. Dodatkowo Kisi jest dość wymagającym i ciężkim w uprawie szczepem. 

Tutaj mamy wino w kolorze bursztynowo-pomarańczowym z zapachami moreli, mango, limonki, gruszek, miodu, ale też posmakiem migdałów i orzechów. Intensywne, pełne ze średnią kwasowością, niskim poziomem tanin i długim finiszem.

Manavi, Binekhi

Region: Kachetia

Szczep: Mtsvane

Alkohol: 12,5% 

Wina Manavi są wytrawne i białe. Do ich produkcji używa się szczepu Mtsvane Kakhuri. Słomkowożółty kolor, aromaty białych kwiatów, gruszki, białej śliwki, ale też odrobina ziół – zielony pieprz, zielona papryka. Orzeźwiająca, dość wysoka kwasowość, delikatny mineralny posmak, lekkość i gładkość. Pasuje do owoców morza. 

Saperavi 22, Giorgi Solomnishvili

Region: Kachetia

Szczep: Saperavi

Alkohol: 13%

Winnica znajduje się w Kachetii, w prowincji Wazisubani (Mukuzani Microzone) na wysokości 400 m nad poziomem morza, na prawym brzegu rzeki Alazani. 

Wino było fermentowane w kvevri i starzone w dębie (6 miesięcy). Ma głęboki, nasycony czerwony kolor z fioletowymi odcieniami. W aromacie zapach róż, dżemu wiśniowego, goździków i cygara. Wyczuwalne, ale dojrzałe taniny, delikatny i długi posmak.

Ojaleshi, Binekhi

Region: Samegrelo

Szczep: Ojaleshi

Alkohol: 11%

Ojaleshi to główna czerwona odmiana winogron z Zachodniego regionu Gruzji – Samegrelo mieszczącego się w subtropikalnej strefie nad brzegiem Morza Czarnego. Jest to jedna z najstarszych odmian winorośli w Gruzji. 

Wino o mocnym purpurowym kolorze i  intensywnych słodkich aromatach czerwonych, bardzo dojrzałych owoców: maliny, żurawiny, czerwonej porzeczki. Dodatkowo aromaty kwiatowe (fiołki), i ciemna czekolada. Dość wysoka, orzeźwiająca kwasowość balansuje nam słodycz, niski poziom tanin. Wino jest półsłodkie.

Gruzińskie wino w Polsce: według gruzińskiej National Wine Agency w 2025 r. Polska była największym europejskim rynkiem dla wina z Gruzji (6,8 mln litrów). Więcej liczb znajdziesz na stronie wino w Polsce: statystyki i dane.

Najczęściej zadawane pytania

Czym różni się kvevri od churi?

To podobne gliniane naczynia. W kvevri, typowym dla Kachetii, wino ma długi kontakt ze skórkami i łodygami, zwykle około 6 miesięcy. W churi, używanym w Imeretii, kontakt trwa od kilku dni do miesiąca, a skórek i łodyg jest mniej, około 30%.

Jakie są najważniejsze regiony winiarskie Gruzji?

Kachetia na wschodzie, sucha i gorąca, skąd pochodzi około 70% gruzińskiego wina, oraz Imeretia na zachodzie, chłodniejsza i wilgotniejsza dzięki wpływowi Morza Czarnego.

Jakie szczepy uprawia się w Kachetii i Imeretii?

W Kachetii białe rkatsiteli, kakhetian mtsvane, kisi i khikhvi oraz czerwone saperavi. W Imeretii białe tsitska, tsolikouri i krakhuna oraz czerwone otskhanuri sapere i aladasturi.

Jakie lekkie czerwone wino pochodzi z Gruzji?

Aladasturi z Imeretii, szczep często porównywany do pinot noir. Wino Gvantsas Wine jest lekkie, pełne jagód, wiśni i żurawiny, ze średnią kwasowością.